)
Na een avond op café komt het vaak voor: je vindt thuis nog een bierviltje in je jaszak. Soms is het een bewuste souvenir, soms iets dat je achteloos meegenomen hebt. Toch blijft het liggen. Niet omdat het veel waarde heeft, maar omdat er iets herkenbaars in zit. Wat maakt dat we dat simpele stukje karton bewaren? En waarom lijkt iedereen er weleens eentje te hebben meegenomen?
Wie regelmatig op café gaat, weet dat elk café zijn eigen sfeer heeft. De inrichting, het bierassortiment en de muziek zeggen veel, maar het bierviltje hoort daar net zo goed bij. Het laat zien welk merk er geschonken wordt of welk logo het café gebruikt. Vaak is het ontwerp bewust gekozen om bij de uitstraling van de zaak te passen.
Ook het bedrukken van bierviltjes speelt daarbij een rol. Cafés gebruiken hun viltjes om herkenbaar te blijven. Een goed ontwerp past bij de huisstijl en maakt een tafel meteen verzorgd. Het is een klein detail dat helpt om het totaalplaatje kloppend te maken.
Oorspronkelijk waren bierviltjes bedoeld om tafels te beschermen tegen vocht. Dat nut is gebleven, maar het gebruik is breder geworden. Bierviltjes liggen overal op tafel en krijgen daardoor vaak een tweede leven. Mensen gebruiken ze om even iets op te schrijven: een telefoonnummer, een dranklijstje, een idee dat midden in een gesprek opkomt. Soms blijft er een korte boodschap op staan, bedoeld voor de volgende bezoeker of gewoon als grap.
Anderen frunniken ermee tot ze aan flarden zijn. Er wordt op getekend, mee gespeeld of tegenaan getikt tijdens een gesprek. Aan het einde van de avond liggen ze vol vouwen, krabbels en biervlekken. Precies dat maakt ze zo herkenbaar: iedereen heeft er weleens eentje vastgehad zonder erbij na te denken.
Naast de gelegenheid bewaarders zijn er ook echte verzamelaars. In Vlaanderen bestaan nog altijd kleine groepen die ruilbeurzen organiseren of online hun vondsten delen. Hun interesse ligt vooral bij oude of zeldzame ontwerpen, vaak van brouwerijen of cafés die niet meer bestaan.
Voor hen vormen bierviltjes een overzicht van de evolutie van de biercultuur. Ze tonen hoe logo’s en druktechnieken door de jaren heen veranderden. Het is een nuchtere hobby, maar wel eentje die laat zien hoe diepgeworteld het bierviltje is in de Vlaamse cafétraditie.
Voor cafés zelf zijn bierviltjes een vast onderdeel van hun presentatie. Ze zorgen voor een nette tafel en dragen bij aan de herkenbaarheid van de zaak. Sommige cafés kiezen voor viltjes met een eenvoudig logo, anderen laten ze drukken in een specifieke kleur of stijl die aansluit bij hun interieur.
Zo wordt het bierviltje een klein maar zichtbaar onderdeel van de merkbeleving. Het is praktisch, maar het vertelt ook iets over de professionaliteit van een café. Kwaliteit en uitstraling beginnen immers bij de details. Professioneel drukwerk – zoals dat van de drukkerij van België – helpt cafés om hun materiaal netjes en herkenbaar te houden.
De meeste mensen verzamelen bierviltjes niet bewust, maar gooien ze ook niet direct weg. Ze belanden in een lade of doos, vaak tussen andere kleine herinneringen. Een viltje van een café waar je graag komt, krijgt zo vanzelf een vaste plek.
Dat heeft minder met sentiment te maken dan met herkenning. Het is een tastbaar bewijs van een avond uit, net zoals een kassabon of een menukaart. En misschien is dat precies waarom ze blijven liggen: omdat cafés voor veel mensen een vast onderdeel zijn van hun vrije tijd.
Een bierviltje is geen kunstwerk en geen souvenir, maar het hoort bij het caféleven. Wie er eentje bewaart, doet dat meestal zonder bewuste bedoeling. Niet uit verzamelwoede, maar omdat ze iets herkenbaars oproepen: de naam van het café, het logo van een streekbier, of gewoon de herinnering aan een avond met vrienden.